Bezpiecznik samochodowy ciągle się przepala – dlaczego i co sprawdzić?

Wymieniasz bezpiecznik, wszystko przez chwilę działa, a po kilku minutach – albo nawet natychmiast – bezpiecznik znowu się przepala? To nie przypadek i zazwyczaj nie oznacza też, że trafił Ci się „wadliwy bezpiecznik”.

Przepalenie bezpiecznika jest przede wszystkim sygnałem, że w chronionym przez niego obwodzie dzieje się coś nieprawidłowego.

Bezpiecznik jest jednym z najprostszych elementów instalacji elektrycznej samochodu, ale pełni bardzo ważną funkcję: ma przerwać obwód, zanim zbyt duży prąd uszkodzi przewody, złącza lub zasilane urządzenie.

Dlatego jeśli nowy bezpiecznik ponownie się przepala, nie należy zastępować go bezpiecznikiem o większym amperażu. Najpierw trzeba znaleźć przyczynę problemu.

Dlaczego bezpiecznik się przepala?

Najczęściej powodem jest jedna z kilku typowych usterek:

• zwarcie w instalacji,
• przeciążenie obwodu,
• uszkodzenie zasilanego urządzenia,
• uszkodzona izolacja przewodu,
• nieprawidłowo wykonane połączenie elektryczne,
• niewłaściwie dobrane zabezpieczenie,
• problem z gniazdem lub obudową bezpiecznika.

Samo przepalenie bezpiecznika jest więc zwykle skutkiem, a nie przyczyną usterki.

Bezpiecznik przepala się od razu po włożeniu

Jeżeli bezpiecznik przepala się natychmiast po jego zamontowaniu lub w chwili włączenia danego urządzenia, jednym z pierwszych podejrzanych powinno być zwarcie.

Może do niego dojść na przykład wtedy, gdy:

• przetarty przewód dotknie metalowego elementu nadwozia,
• uszkodzona wiązka zostanie przygnieciona,
• w złączu elektrycznym pojawi się zwarcie,
• przewody zostaną nieprawidłowo podłączone,
• awarii ulegnie odbiornik zasilany z danego obwodu.

W takiej sytuacji kolejne wkładanie nowych bezpieczników bez znalezienia przyczyny niewiele pomoże. Bezpiecznik prawidłowo wykonuje swoje zadanie i odłącza obwód.

Bezpiecznik przepala się dopiero po pewnym czasie

Trochę inaczej wygląda sytuacja, w której urządzenie działa przez kilka lub kilkanaście minut, a dopiero później bezpiecznik ulega przepaleniu.

Może to wskazywać między innymi na przeciążenie obwodu.

Przykładem może być instalacja, do której dołożono dodatkowe oświetlenie, wentylator, ogrzewanie, sprzęt car audio albo inne urządzenie pobierające stosunkowo duży prąd.

Jeśli suma poboru prądu przekracza możliwości zaprojektowanego obwodu, zabezpieczenie może zadziałać.

Nie oznacza to jednak, że rozwiązaniem jest zastosowanie większego bezpiecznika.

Dlaczego nie wolno wkładać większego bezpiecznika?

To jeden z najczęściej popełnianych błędów.

Jeżeli producent przewidział w danym obwodzie bezpiecznik 10 A, a ten regularnie się przepala, zamiana go na 15 A, 20 A czy 30 A może sprawić, że problem pozornie zniknie.

Ale jednocześnie przestaje działać prawidłowo zabezpieczenie przewodów.

Bezpiecznik powinien być dobrany nie tylko do odbiornika, ale przede wszystkim do instalacji, którą ma chronić. Przewód o określonym przekroju może bezpiecznie przewodzić tylko określony prąd.

Zbyt duży bezpiecznik może dopuścić do silnego nagrzewania przewodu, uszkodzenia izolacji, stopienia złączy, a w skrajnym przypadku nawet do pożaru.

Jeżeli bezpiecznik się przepala, trzeba znaleźć przyczynę – nie zwiększać jego wartość.

Więcej o prawidłowym doborze zabezpieczenia przeczytasz w naszym poradniku: Jak dobrać bezpiecznik samochodowy?

Sprawdź urządzenie zasilane przez dany obwód

Źródłem problemu nie zawsze jest sama instalacja.

Uszkodzony silnik elektryczny, wentylator, pompa, grzałka lub inne urządzenie może zacząć pobierać znacznie większy prąd niż podczas normalnej pracy.

Przykładowo silnik z uszkodzonym łożyskiem może pracować z większym oporem. Większy opór mechaniczny oznacza większe obciążenie elektryczne, a to może powodować zadziałanie zabezpieczenia.

Dlatego przy powtarzającym się przepalaniu bezpiecznika warto sprawdzić nie tylko przewody, ale również sam odbiornik.

Sprawdź przewody i miejsca połączeń

Instalacja samochodowa pracuje w trudnych warunkach.

Drgania, zmiany temperatury, wilgoć, sól drogowa i wieloletnia eksploatacja mogą doprowadzić do uszkodzenia izolacji, korozji oraz poluzowania połączeń.

Szczególną uwagę warto zwrócić na miejsca, w których przewody:

• przechodzą przez metalowe elementy,
• biegną w pobliżu silnika lub układu wydechowego,
• są narażone na ruch lub drgania,
• były wcześniej naprawiane,
• zostały dołożone podczas montażu dodatkowych urządzeń.

Przetarta izolacja i kontakt przewodu z masą pojazdu to bardzo częsta przyczyna zwarć.

Sprawdź gniazdo i obudowę bezpiecznika

Sam bezpiecznik to tylko część układu.

Warto obejrzeć również gniazdo lub obudowę, w której jest zamontowany.

Niepokojące objawy to między innymi:

• przebarwienia plastiku,
• nadtopiona obudowa,
• luźny bezpiecznik,
• skorodowane styki,
• ślady przegrzania,
• brak odpowiedniego docisku do styków bezpiecznika.

Słaby styk powoduje wzrost rezystancji połączenia, a wraz z nim wydzielanie ciepła. Może to prowadzić do przegrzewania zarówno gniazda, jak i znajdującego się w nim bezpiecznika.

Jeżeli obudowa jest nadpalona lub zdeformowana, sama wymiana bezpiecznika nie wystarczy.

W takiej sytuacji warto sprawdzić nasze obudowy bezpieczników samochodowych oraz poradnik: Jak dobrać obudowę bezpiecznika samochodowego?

Czy bezpiecznik może być po prostu słabej jakości?

Może.

Bezpiecznik jest elementem stosunkowo tanim, dlatego czasami traktuje się go jako produkt, przy którym jakość wykonania nie ma większego znaczenia.

To błędne podejście.

Od bezpiecznika oczekujemy przede wszystkim powtarzalnego i przewidywalnego działania. Powinien wytrzymywać prąd znamionowy zgodnie ze swoją charakterystyką, a jednocześnie odpowiednio reagować na przeciążenie.

W NAAP.PL stawiamy na bezpieczniki najwyższej jakości, dlatego w naszej ofercie znajdziesz między innymi produkty MTA oraz I.M.P. – producentów specjalizujących się w komponentach elektrycznych dla motoryzacji.

W przypadku tak ważnego elementu instalacji kilka złotych oszczędności na produkcie niewiadomego pochodzenia po prostu nie ma większego sensu.

Zobacz dostępne bezpieczniki samochodowe w NAAP.PL.

Dobierz właściwy typ bezpiecznika

W samochodach i innych pojazdach występuje wiele standardów bezpieczników.

Do najpopularniejszych należą:

• MICRO2,
• MINI,
• MINI Low Profile,
• UNI / standardowe bezpieczniki płytkowe,
• MAXI,
• MCASE,
• MIDI / MIDIVAL,
• MEGA / MEGAVAL.

Sam amperaż to więc nie wszystko. Bezpiecznik musi być również odpowiedniego typu i pasować do zastosowanego gniazda.

W obwodach o większym poborze prądu stosuje się zwykle większe zabezpieczenia przykręcane, takie jak MIDI czy MEGA. W typowych obwodach samochodowych często spotkamy natomiast bezpieczniki płytkowe MINI, UNI lub MICRO2.

Co zrobić, gdy bezpiecznik regularnie się przepala?

Najrozsądniejsza kolejność działania wygląda następująco:

1. Sprawdź, jaka wartość bezpiecznika została przewidziana dla danego obwodu.
2. Nie zwiększaj jego amperażu.
3. Ustal, w którym momencie dochodzi do przepalenia.
4. Sprawdź zasilane urządzenie.
5. Obejrzyj przewody oraz ich izolację.
6. Sprawdź wtyczki, konektory i miejsca połączeń.
7. Skontroluj gniazdo lub obudowę bezpiecznika.
8. Po usunięciu usterki zastosuj bezpiecznik odpowiedniego typu i wartości.

Bezpiecznik, który się przepalił, zrobił swoją robotę

Przepalony bezpiecznik bywa irytujący, szczególnie gdy unieruchamia oświetlenie, radio, wentylator czy inne potrzebne urządzenie.

Warto jednak spojrzeć na niego inaczej.

Jeżeli w obwodzie pojawił się nadmierny prąd, bezpiecznik miał się przepalić. Właśnie po to został zamontowany.

Problem zaczyna się wtedy, gdy próbujemy ominąć zabezpieczenie zamiast znaleźć przyczynę jego zadziałania.

Dlatego regularnie przepalającego się bezpiecznika nie należy zastępować mocniejszym. Trzeba sprawdzić instalację, usunąć usterkę, a następnie zastosować prawidłowo dobrany, dobrej jakości bezpiecznik.

W NAAP.PL znajdziesz szeroki wybór bezpieczników samochodowych – od MICRO2, MINI i UNI, przez MCASE i MAXI, aż po zabezpieczenia MIDI i MEGA do instalacji wysokoprądowych. Oferujemy między innymi bezpieczniki MTA i I.M.P., na które warto postawić wszędzie tam, gdzie liczy się jakość wykonania i pewne zabezpieczenie instalacji.

Na koniec: nie ryzykuj przy instalacji elektrycznej

Staramy się, aby publikowane przez nas informacje były rzetelne, praktyczne i możliwie dokładnie weryfikowane. Instalacje elektryczne w pojazdach potrafią być jednak złożone, a podobny objaw może mieć kilka różnych przyczyn.

Jeżeli problem z przepalającym się bezpiecznikiem powtarza się, nie jesteś pewien przyczyny usterki albo instalacja nosi ślady przegrzania, zwarcia czy wcześniejszych przeróbek, najlepiej skorzystać z pomocy doświadczonego elektryka samochodowego.

Z instalacją elektryczną nie ma żartów – właściwie dobrany bezpiecznik chroni przewody, urządzenia i cały pojazd.